Η παχυσαρκία είναι μια ακραία κατάσταση αποταμίευσης λίπους που δημιουργεί μορφολογικές και λειτουργικές διαταραχές στον οργανισμό. Σήμερα γνωρίζουμε ότι η παχυσαρκία δεν είναι αισθητικό πρόβλημα αλλά μια επίμονη και εξελισσόμενη νόσος που φθείρει τον οργανισμό και στη διαδρομή της επιπλέκεται με άλλες παθήσεις όπως ο διαβήτης, καρδιαγγειακές και αναπνευστικές παθήσεις και νοσήματα του σκελετού και των αρθρώσεων. Η θεραπευτική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας είναι κατ’ αρχάς συντηρητική με δίαιτες, φάρμακα και ψυχολογική παρέμβαση. Δυστυχώς όμως οι επικίνδυνες μορφές παχυσαρκίας (κλινικώς σοβαρή παχυσαρκία ή νοσογόνος παχυσαρκία) όπου ο Δείκτης Σωματικού Βάρους ξεπερνά τα 40Kgr/m2 δεν ανταποκρίνονται στα συντηρητικά θεραπευτικά μέσα (δείτε λεπτομέρειες για την κλινική σταδιοποίηση της παχυσαρκίας εδώ). Στις περιπτώσεις αυτές οι δίαιτες προκαλούν γρήγορα αντίστασηστην απώλεια βάρους, εξάντληση και απογοήτευση και τις περισσότερες φορές διακόπτονται χωρίς κάποιο αξιόλογο αποτέλεσμα. Η αποτυχία της δίαιτας ως θεραπευτικού μέσου στη σοβαρή παχυσαρκία οφείλεται κατά κύριο λόγο στο ψυχολογικό υπόβαθρο της νόσου. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ οι πάσχοντες έχουν διάθεση να προσπαθήσουν να χάσουν βάρος, δυσκολεύονται στο να αποδεχτούν μόνιμες αλλαγές στην καθημερινότητα και τη διατροφή τους. Έτσι ακόμα κι όταν αρχικά υπάρξει κάποια επιτυχία, αυτή είναι συνήθως προσωρινή. Περισσότερα σχετικά με τους παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση της παχυσαρκίας δείτε εδώ. 

 

Πώς επιτυγχάνεται η απώλεια βάρους με τη χειρουργική;

Όλες οι επεμβάσεις κατά της παχυσαρκίας περιορίζουν δραματικά και άμεσα την ικανότητα πρόσληψης τροφής και ενέργειας. Η ποσότητα της τροφής είναι πολύ χαμηλή τους πρώτους 2-3 μήνες (κάτω από 1000Kcal/ημέρα) αλλά στη συνέχεια αυξάνεται σταδιακά καθώς το πεπτικό σύστημα προσαρμόζεται στη νέα κατάσταση. Σαν επακόλουθο, η απώλεια βάρους είναι ταχεία κατά το πρώτο τετράμηνο αλλά στη συνέχεια περιορίζεται προοδευτικά. Κοντά στο 12ο μήνα, επέρχεται μεταβολική ισορροπία και το βάρος σταθεροποιείται. 

Η μεταβολική ισορροπία επέρχεται όταν η προσλαμβανόμενη ενέργεια επαρκεί για να συντηρήσει το τρέχον βάρος του ασθενούς. Ένας άνδρας 40 ετών με ύψος=180cm όταν καταναλώνει 3850Kcal ημερησίως, ζυγίζει 180 κιλά. Όταν η κατανάλωση σταθεροποιηθεί στις 2200Kcal, το βάρος του θα είναι 85 κιλά.
>>

Οι σύγχρονες τεχνικές κατά της παχυσαρκίας διακρίνονται ανάλογα με τον τρόπο που λειτουργούν σε δύο κύριες κατηγορίες: 

Ι) Επεμβάσεις που περιορίζουν μόνο τη χωρητικότα του στομάχου.

 

Λαπαροσκοπικός δακτύλιος και διαμερισματοποίηση κατά MASON

Είναι οι γνωστές παλαιές τεχνικές της κάθετης διαμερισματοποίησης Mason και του ρυθμιζόμενου δακτυλίου. Το στομάχι παίρνει μορφή κλεψύδρας με ένα μικρό και ένα μεγάλο διαμέρισμα και μιά στενή δίοδο επικοινωνίας (stoma) που δημιουργείται με ένα εμφύτευμα σιλικόνης (δακτύλιος). Η τροφή εισέρχεται πρώτα στο μικρό διαμέρισμα και ο κορεσμός επέρχεται γρήγορα με μικρή ποσότητα τροφής. Οι επεμβάσεις αυτές περιορίζουν την κατανάλωση στερεάς τροφής, αλλά δεν είναι εξίσου δραστικές στις υγρές και μαλακές τροφές. Καθοριστικό ρόλο για το αποτέλεσμα παίζουν η ιατρική παρακολούθηση και η συνειδητή συμμόρφωση του ασθενούς με τις διατροφικές οδηγίες. Σήμερα οι τεχνικές αυτές τείνουν να εγκαταλειφθούν λόγω των απώτερων επιπλοκών και της σχετικά περιορισμένης αποτελεσματικότητας.  Μάθετε περισότερα εδώ 

  

Λαπαροσκοπική Γαστρεκτομή sleeve (Γαστρικό μανίκι)

Το γαστρικό μανίκι είναι μια νέα (2010) λαπαροσκοπική τεχνική περιορισμού της χωρητικότητας του στομάχου που ακολουθεί μια τελείως διαφορετική φιλοσοφία. Εδώ ο γαστρικός περιορισμός υλοποιείται με αφαίρεση μέρους του στομάχου, είναι δηλαδή πραγματικός χωρίς να δημιουργούνται στενώσεις και χωρίς εμφύτευση ξένων υλικών. Η συγκεκριμένη επέμβαση καταστέλλει επίσης τον νευροορμονικό μηχανισμό της πείνας προκαλώντας ήπια ανορεξία. Με το γαστρικό μανίκι δεν υπάρχουν επεισόδια απόφραξης και εμετοί, ενώ η αποτελεσματικότητά του είναι συγκρίσιμη με αυτή του γαστρικού bypass. Σήμερα είναι η επέμβαση που προτιμούν οι περισσότεροι χειρουργοί στην Ευρώπη. Μάθετε περισότερα εδώ

  

Λαπαροσκοπική ενισχυμένη γαστρική πτύχωση

Είναι η πιό νέα τεχνική περιορισμού της χωρητικότητας του στομάχου. Το στομάχι παίρνει μορφή σωλήνα όπως και στο γαστρικό μανίκι, χωρίς όμως να αφαιρείται κάποιο μέρος του αλλά με εξωτερική πτύχωση με ορομυικές ραφές. Με την τεχνική αυτή η χωρητικότητα του στομάχου περιορίζεται και ο κορεσμός επέρχεται με μικρότερες ποσότητες τροφής. Η μέθοδος έχει αρκετά πλεονεκτήματα:

  • ελαχιστοποίηση τραύματος και επιπλοκών, 

  • αποφυγή εμφύτευσης ξένων υλικών στον οργανισμό, 

  • ικανοποιητική απώλεια βάρους και 

  • πλήρη αναστρεψιμότητα. 

Μάθετε για τη ΝΕΑ ΤΕΧΝΙΚΗ της ενισχυμένης πτύχωσης εδώ

  

 

Γαστρικό μπαλόνι

Πρόκειται για ένα πραγματικό μπαλόνι σιλικόνης που γεμίζει με υγρό ή αέρα και τοποθετείται στο στομάχι με σκοπό να μειώσει τη χωρητικότητά του. Το σπουδαιότερο πλεονέκτημα αυτής της τεχνικής είναι ότι η τοποθέτηση του μπαλονιού γίνεται χωρίς επέμβαση, συνήθως με γαστροσκόπηση. Η χωρητικότητα του στομάχου περιορίζεται κατά 50-60% με αποτέλεσμα την απώλεια 10-18 κιλών σε διάστημα 6-8 μηνών. Το γαστρικό μπαλόνι χρησιμοποιείται πάντα στα πλαίσια κάποιου προγράμματος διατροφής.

Μάθετε περισσότερα εδώ

  

ΙΙ) Επεμβάσεις που περιορίζουν τη χωρητικότα του στομάχου και το μήκος του εντέρου.

Οι επεμβάσεις αυτού του είδους συνδυάζουν τη μείωση στη χωρητικότητα του στομάχου με μείωση της ικανότητας του εντέρου για απορρόφηση θερμίδων, προκαλούν δηλαδή δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών. Η δυσαπορρόφηση επιτυγχάνεται με τη μείωση του μήκους του λεπτού εντέρου μέσω της δημιουργίας παράκαμψης (bypass).

Λαπαροσκοπική γαστρική παράκαμψη (Γαστρικό by–pass)

Είναι η κλασσική και πιο παλιά επέμβαση κατά της παχυσαρκίας (Mason, 1970) και η προτίμηση των περισσότερων Αμερικανών χειρουργών. Στην επέμβαση αυτή το μεγαλύτερο μέρος του στομάχου απομονώνεται και παρακάμπτεται το πρώτο 1,5m λεπτού εντέρου. Ο μικρός νεοστόμαχος αδειάζει στο έντερο μέσα απο μια “στενή” γαστρονηστιδική αναστόμωση. Το πεπτικό σύστημα παίρνει το σχήμα του γράμματος Υ. Η επέμβαση προσφέρει εξαιρετική απώλεια βάρους και θεωρείται ιδανική για άτομα που πάσχουν απο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και έχουν ΒΜΙ μέχρι 60. Τα σοβαρότερα μειονεκτήματα του γαστρικού by–pass είναι η σχετικά μεγαλύτερη πιθανότητα επιπλοκών και η ανάγκη για ισόβια ιατρική παρακολούθηση και καθημερινή λήψη συμπληρωμάτων διατροφής (βιταμίνες-σίδηρο-ασβέστιο).

Μάθετε περισσότερα εδώ

  

Λαπαροσκοπική mini γαστρική παράκαμψη (mini γαστρικό bypass)

Είναι μια πιο απλή τεχνική γαστρικού bypass (γαστρικό bypass μιάς αναστόμωσης) με τις ίδιες ενδείξεις και αποτελέσματα, μόνο που υλοποιείται με μία και όχι με δύο αναστομώσεις.  Θεωρητικά, η τεχνική αυτή είναι πιό ασφαλής, έχει όμως και ένα μειονέκτημα: την πιθανότητα παλινδρόμησης της χολής προς το στομάχι και την επιπλοκή της αλκαλικής γαστρίτιδας-οισοφαγίτιδας.

Μάθετε περισσότερα εδώ

  

Χολοπαγκρεατική παράκαμψη (επέμβαση Scopinaro)

Η επέμβαση αυτή επινοήθηκε στην Ιταλία από τον καθηγητή Scopinaro τη δεκαετία του 80 και προτείνεται για άτομα με επίμονη ή ακραία παχυσαρκία. Για την υλοποίηση της αφαιρείται το μεγαλύτερο μέρος του στομάχου (2/3) και παρακάμπτεται το 80% του εντέρου, αλλά το στομάχι που απομένει είναι αρκετά μεγάλο ώστε να εξασφαλιστεί η διατροφική επάρκεια με τακτικά και μεγάλα γεύματα. Στην επέμβαση συμπεριλαμβάνεται προληπτική χολοκυστεκτομή και σκωληκοειδεκτομή. Παρά το γεγονός ότι με τη χολοπαγκρεατική εκτροπή οι ασθενείς μπορούν να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες τροφής, η επίσης μεγάλη δυσαπορρόφηση σε όλο το φάσμα των θρεπτικών συστατικών μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά μεταβολικά προβλήματα (βαριά αναιμία, ηλεκτρολυτικές διαταραχές, οξαλουρία, οστεομαλακία, πρωτεϊνική υποθρεψία).

Μάθετε περισσότερα εδώ